کلمات «تخلیه» و «خلع ید» در نگاه اول بسیار شبیه به هم هستند، اما در دادگاه دو مسیر کاملاً متفاوت دارند و استفاده اشتباه از یکی به جای دیگری می‌تواند باعث رد کامل پرونده و هدر رفتن وقت و هزینه شما شود.
۱. دعوای تخلیه ید (روابط استیجاری)
- زمانی استفاده می‌شود که متصرف (مثلاً مستأجر) از ابتدا با اجازه و قرارداد قانونی وارد ملک شده است، اما حالا که مدت قرارداد تمام شده ملک را تحویل نمی‌دهد.
- اگر قرارداد اجاره رسمی باشد یا شرایط قانون روابط موجر و مستأجر سال ۷۶ را داشته باشد، موجر می‌تواند ظرف کمتر از یک هفته «دستور تخلیه فوری» از شورای حل اختلاف بگیرد.
۲. دعوای خلع ید (تصرف غاصبانه)
- زمانی مطرح می‌شود که فردی بدون هیچ قرارداد یا اجازه‌ای، ملکی را تصرف کرده و حاضر به بیرون رفتن نیست.
- شرط طلایی خلع ید: طبق رأی وحدت رویه شماره ۶۷۲ دیوان عالی کشور و ماده ۱ قانون الزام، برای طرح دعوای خلع ید، خواهان باید حتماً «سند مالکیت رسمی» داشته باشد.
- یعنی اگر کسی ادعا کند خانه را با قولنامه دستی خریده اما متصرف ملک را پس نمی‌دهد، دادگاه دعوای خلع ید او را نمی‌پذیرد! خریدار ابتدا باید بتواند سند رسمی بگیرد و سپس درخواست خلع ید کند.
به کمک نیاز دارید؟
اگر برای ثبت ادعا در سامانه کاتب نیاز به راهنمایی دارید، می‌توانید درخواست تماس ثبت کنید.