وقتی فردی تصمیم می‌گیرد خانه‌ای را بدون دریافت پول به همسر، فرزند یا یکی از نزدیکانش ببخشد، معمولاً دو گزینه حقوقی پیش روی او قرار دارد: تنظیم «سند هبه» یا تنظیم «سند صلح بلاعوض». با وجود اینکه هر دو سند منجر به انتقال رایگان ملک می‌شوند، اما از نظر استحکام حقوقی زمین تا آسمان با هم تفاوت دارند!
۱. هبه‌نامه و خطر بزرگ «رجوع از هبه»!
هبه یعنی بخشیدن مجانی مال به شخص دیگر. اما قانون مدنی یک ویژگی خاص برای هبه گذاشته است:
- در اکثر موارد، واهب (بخشنده) هر زمان که پشیمان شود می‌تواند از بخشش خود «رجوع» کند و ملک را پس بگیرد!
- استثناها: اگر هبه به پدر، مادر یا فرزندان باشد دیگر قابل پس گرفتن نیست؛ اما هبه به همسر یا اشخاص دیگر (تا زمانی که ملک فروخته یا تغییر نکرده باشد) قابل بازپس‌گیری است.
- این یعنی سندی که از طریق هبه صادر می‌شود، امنیت کامل و آرامش خاطر همیشگی برای خریدار ایجاد نمی‌کند.
۲. صلح‌نامه؛ سد نفوذناپذیر حقوقی
در مقابل، «عقد صلح» یکی از لازم‌ترین و غیرقابل تزلزل‌ترین قراردادها در حقوق ایران است:
- پس از امضای سند صلح رسمی، هیچ‌کدام از طرفین حق رجوع یا پشیمانی یک‌طرفه را ندارند (مگر اینکه حق فسخ صریح در متن سند پیش‌بینی شده باشد).
- حتی هدیه به همسر اگر در قالب صلح‌نامه رسمی باشد، دیگر قابل برهم زدن نیست.
نتیجه‌گیری
اگر می‌خواهید ملکی را به کسی ببخشید و قصد دارید این انتقال دائمی، پایدار و بدون ابهام باشد، همیشه از طریق دفاتر اسناد رسمی و در قالب صلح‌نامه رسمی اقدام کنید.
به کمک نیاز دارید؟
اگر برای ثبت ادعا در سامانه کاتب نیاز به راهنمایی دارید، می‌توانید درخواست تماس ثبت کنید.