بیشتر قراردادهای اجاره مسکونی در کشور به صورت یک‌ساله نوشته می‌شوند. اما در املاک تجاری، صنعتی و حتی برخی املاک مسکونی، موجر و مستأجر توافق می‌کنند که قرارداد را ۲ ساله، ۳ ساله یا حتی ۵ ساله ببندند. قانون جدید الزام به ثبت رسمی یک بند سرنوشت‌ساز برای این قراردادها دارد.
نص صریح ماده ۱ قانون درباره اجاره
ماده ۱ قانون تصریح می‌کند که:
*«انعقاد عقود مفید انتقال منافع اموال مذکور برای مدت بیش از دو سال و اجاره به شرط تملیک... باید در سامانه ثبت الکترونیک اسناد به ثبت برسد.»*
این یعنی اگر مدت زمان اجاره شما بیش از ۲۴ ماه (دو سال تمام) باشد، قرارداد دستی، قولنامه‌ای یا بنگاهی عادی هیچ ارزش قانونی در محاکم نخواهد داشت!
اگر اجاره بالای ۲ سال ثبت رسمی نشود چه می‌شود؟
- عدم امکان استماع در دادگاه: نه موجر می‌تواند بر اساس آن قرارداد ادعایی در دادگاه مطرح کند و نه مستأجر می‌تواند حقوق استیجاری خود را ثابت نماید.
- سلب امکان دستور تخلیه فوری: برای گرفتن دستور تخلیه فوری (طبق قانون روابط موجر و مستأجر سال ۷۶)، سند باید رسمی یا دارای شرایط خاص باشد. قراردادهای بلندمدت غیررسمی مشمول حمایت‌های فوری تخلیه نمی‌شوند.
- ریسک برای مستأجر در صورت فروش ملک: اگر ملک فروخته شود، خریدار جدید به عنوان شخص ثالث ملزم به رعایت اجاره‌نامه غیررسمی ثبت‌نشده نخواهد بود!
تفاوت با اجاره‌های کوتاه‌مدت (زیر ۲ سال)
برای قراردادهای اجاره یک‌ساله یا زیر دو سال، طرفین می‌توانند از سامانه‌های خودکاربری مثل سامانه خودنویس یا پیش‌نویس‌های استاندارد استفاده کنند و داشتن کد رهگیری معتبر کفایت می‌کند؛ اما برای دوره‌های طولانی‌تر، ثبت رسمی یک ضرورت غیرقابل چشم‌پوشی است.
به کمک نیاز دارید؟
اگر برای ثبت ادعا در سامانه کاتب نیاز به راهنمایی دارید، می‌توانید درخواست تماس ثبت کنید.